UX Researcher vs. UX Designer, czyli wyjaśniamy różnice pomiędzy stanowiskami w UX

W tym artykule odpowiemy na pytanie, jaka jest różnica pomiędzy UX Researcherem a UX Designerem. User Experience to dziedzina, która zajmuje się takim projektowaniem cyfrowego produktu (choć nie tylko cyfrowego), czyli stron www, aplikacji mobilnych i desktopowych, aby korzystanie z nich było maksymalnie proste i jak najbardziej przyjemne dla użytkownika. Jeśli produkt ten wzbudzi w nim pozytywne uczucia i skłoni do korzystania z niego, wiąże się to z zyskiem firmy. W przeciwnym wypadku nawet najlepszy pomysł, który zostanie źle zaimplementowany może okazać się finansową katastrofą. Dlatego też coraz więcej firm w Polsce i na świecie poszukuje doświadczonych specjalistów z dziedziny UX.

UX Researcher vs. UX Designer: czym się zajmują?

Wiele firm, chcąc ograniczyć wydatki związane z UX w pracy nad swoimi produktami, łączy powyższe stanowiska w jedno. Nie jest to najlepsza praktyka, ponieważ są to dwie różne role, a ich oddzielenie pozwala osiągnąć lepsze efekty, co przekłada się na zwiększenie dochodów i sukces firmy.

UX Researcher to osoba, która stara się odpowiedzieć na pytanie, jak zbudować produkt, który przede wszystkim będzie funkcjonalny — estetyka to drugorzędny cel, choć również bardzo ważny — czyli taki, który wzbudzi w użytkowniku przyjemne emocje, sprawi, że będzie chciał wracać do aplikacji oraz wykonywać określone, z góry zamierzone przez jej twórców, czynności. A zatem musi przeprowadzić szczegółowe badania, które określą, jaka jest grupa docelowa produktu, jak przedstawia się jego konkurencja na rynku, co zmotywuje użytkowników do skorzystania z niego, co w nim lubią, a czego nie lubią, jakie emocje w nich wywołuje oraz to, w jaki sposób poprawi ich komfort życia itp. Są to bardzo szczegółowe badania wykorzystujące pogłębiony wywiad na grupie fokusowej w formie warsztatów czy ankiet, a zbieranie w ten sposób danych pozwoli określić, co należy poprawić i zmienić w produkcie, aby spełniał potrzeby użytkowników.

Z kolei UX Designer na podstawie badań otrzymanych od UX Researchera ma za zadanie zaprojektowanie produktu przyjaznego użytkownikowi. Przyjaznego, czyli szybkiego i łatwego w użyciu. Jeśli użytkownik, wchodząc na stronę www lub aplikację webową, napotka problemy, które utrudnią mu szybkie znalezienie interesującej go informacji lub dokonanie zakupu, natychmiast opuści witrynę, a właściciel produktu bezpowrotnie straci klienta. Projektowanie UX opiera się na wiedzy dotyczącej wykorzystywania nowoczesnych technologii oraz trendów obowiązujących w projektowaniu, aby produkt był funkcjonalny. Jeśli tego rodzaju projektant zapoznał się już z badaniami dostarczonymi mu przez UX Researchera, może przystąpić do pracy. Najczęściej zaczyna od przygotowania makiet z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi do makietowania, aby przedstawić zespołowi, jak będzie funkcjonował produkt w gotowej wersji, a następnie opracowuje prototyp, który jest namacalną symulacją produktu końcowego. Dzięki temu możliwa jest faza testowania produktu wśród grupy docelowej użytkowników oraz jego udoskonalanie, zanim firma zbuduje jego ostateczną wersję gotową do wprowadzenia na rynek.

UX Researcher vs. UX Designer: jakie kompetencje powinni posiadać?

UX Researcher nie musi mieć wykształcenia kierunkowego. Dlatego każda osoba, która chciałaby nim zostać z powodzeniem może zyskać niezbędną wiedzę na własną rękę lub korzystać z kursów online czy szkoleń warsztatowych prowadzonych przez specjalistów w tej dziedzinie. Nie mniej jednak bardzo przydatna w tym zawodzie będzie wiedza lub wykształcanie z zakresu antropologii, psychologii, komunikacji czy marketingu. Ponadto niezwykle przydatnymi umiejętnościami będą:

• umiejętność definiowania i rozwiązywania problemów oraz formułowania pytań, które pomagają je rozwiązać;
• bardzo dobra znajomość metodologii zarówno badań jakościowych (opartych na subiektywnych odczuciach badanych) oraz ilościowych (mierzalnych w liczbach);
• zmysł obserwacji ludzi wchodzących w interakcje z prototypem produktu;
• doskonałe umiejętności komunikacyjne ustne, pisemne i prezentacyjne, które pozwolą na wywiad bezpośredni z użytkownikami, dzięki któremu UX Researcher będzie umiał zadawać trafne i angażujące pytania;
• empatia, czyli umiejętność wczucia się w rolę użytkownika i zrozumienie jego uczuć oraz zachowań podczas korzystania z produktu;
• praktyczna znajomość badań statystycznych oraz wiedza z zakresu projektowania eksperymentalnego.

UX Designer także nie musi mieć wykształcenia ściśle kierunkowego. Jednak niezbędna będzie dla niego wiedza z zakresu projektowania produktu przyjaznego użytkownikowi, którą może zdobywać samodzielnie lub na warsztatach i kursach branżowych. Poza wykształcaniem kierunkowym przydatne w tym zawodzie będą studia z zakresu antropologii, marketingu cyfrowego czy informatyki oraz kierunki analityczne. Ponadto dla UX Designer istotna będzie:

• doskonała znajomość zagadnień z zakresu User Experience;
• obsługa nowoczesnych technologii służących do tworzenia makiet i prototypów produktu m.in.: Adobe XD, Sketch Up, InVision Axure czy Figma;
• podążanie za nowymi technologiami i trendami w projektowaniu;
• praktyczna wiedza i doświadczenie w zakresie tworzenia map witryn, modeli i szkieletów produktu, prototypownia i tworzenia innych funkcjonalnych elementów produktu.
• umiejętność tworzenia makiet i prototypów pod urządzenia o różne rozdzielczości oraz tworzenia produktu pod różne kanały komunikacji — omnichannel;
• opracowywanie i prezentowanie scenariuszy użycia oraz projektowanie szczegółowe;
• dobra komunikacja z zespołem programistów, Project Managerem i Project Ownerem oraz korzystnie z metodyk pracy, aby stworzyć wysokiej jakości produkt w oparciu o badania użytkowników, możliwości technologiczne oraz zmiany zachodzące na rynku.

Współpraca i komplementarność: Jak UX Researcher i UX Designer współdziałają?

W dziedzinie projektowania doświadczeń użytkownika (UX), współpraca i komplementarność między UX Researcherem a UX Designerem odgrywają kluczową rolę w tworzeniu doskonałych produktów. UX Researcher, skupiając się na badaniach i zgłębianiu wiedzy na temat użytkowników, dostarcza cennych informacji i perspektyw, które są niezbędne UX Designerowi do projektowania interakcji i interfejsów. Współpracując, mogą lepiej zrozumieć potrzeby użytkowników, identyfikować problemy i wypracowywać optymalne rozwiązania. UX Researcher dostarcza wniosków z badań, które wpływają na decyzje projektowe UX Designera, takie jak tworzenie persony, definiowanie user flows czy ulepszanie użyteczności. Z drugiej strony, UX Designer, wykorzystując wiedzę i dane dostarczone przez UX Researchera, projektuje interfejsy, które są atrakcyjne, intuicyjne i spełniają oczekiwania użytkowników. Współpraca między tymi dwoma rolami umożliwia iteracyjne podejście do projektowania UX, gdzie badania są wykorzystywane do oceny i udoskonalania projektów, a projekty są testowane, co pozwala na dalsze badania i dostosowanie rozwiązań. W ten sposób, współpraca i komplementarność między UX Researcherem i UX Designerem prowadzą do tworzenia innowacyjnych i skutecznych produktów, które spełniają oczekiwania użytkowników.

Narzędzia pracy: jakie technologie i metody wykorzystują UX Researcherzy i UX Designerzy?

UX Researcherzy i UX Designerzy korzystają z różnych narzędzi i metod dostosowanych do swoich specjalizacji.

UX Researcherzy skupiają się na gromadzeniu i analizie danych dotyczących użytkowników, dlatego w ich zestawie narzędzi znajdziemy:

• Metody badawcze: testy użyteczności, wywiady pogłębione, ankiety, analiza heurystyczna, eyetracking, badania A/B.
• Oprogramowanie do badań UX: Lookback, Hotjar, Google Analytics, Optimal Workshop, UserTesting.
• Narzędzia do analizy danych: Excel, SPSS, Tableau, NVivo (do analizy danych jakościowych).

Z kolei UX Designerzy koncentrują się na projektowaniu intuicyjnych i estetycznych interfejsów, dlatego wykorzystują:

• Narzędzia do projektowania i prototypowania: Figma, Adobe XD, Sketch, Axure, InVision.
• Systemy designowe i biblioteki komponentów: Material Design, Human Interface Guidelines, Tailwind UI.
• Oprogramowanie do testowania prototypów: Maze, Marvel, Usertesting.

Choć ich zestawy narzędzi się różnią, w wielu przypadkach UX Researcherzy i UX Designerzy współpracują, korzystając z tych samych platform (np. Figma do testowania interaktywnych prototypów czy Hotjar do analizy zachowań użytkowników).

Kiedy firma potrzebuje UX Researchera, a kiedy UX Designera?

Każda firma, która dba o użyteczność i satysfakcję użytkowników, powinna rozważyć zatrudnienie zarówno UX Researchera, jak i UX Designera. Istnieją jednak sytuacje, w których jeden z tych specjalistów może być bardziej potrzebny niż drugi.

UX Researcher będzie niezbędny, gdy:

• Firma wprowadza nowy produkt i potrzebuje dogłębnego zrozumienia grupy docelowej.
• Istniejące rozwiązanie nie działa dobrze, ale przyczyna problemów jest niejasna.
• Konieczna jest analiza konkurencji i ocena trendów rynkowych.
• Firma chce podejmować decyzje oparte na danych, zamiast działać intuicyjnie.

UX Designer będzie kluczowy, gdy:

• Produkt jest już w fazie projektowania i wymaga stworzenia intuicyjnego interfejsu.
• Firma chce poprawić estetykę i funkcjonalność istniejącej aplikacji lub strony.
• Potrzebne są szybkie prototypy do testów i prezentacji dla interesariuszy.
• Firma chce wdrożyć spójny system designowy lub stworzyć branding cyfrowy.