User story, czyli „historyjki użytkownika” w procesie tworzenia oprogramowania

Budowanie oprogramowania przyjaznego i intuicyjnego dla użytkownika to duże przedsięwzięcie. Cały proces powinien być dokładnie i starannie zaplanowany, aby wykluczyć możliwość pojawienia się błędów oraz zaoszczędzić czas podczas poprawiania konkretnych funkcjonalności. User story czyli proste, ale funkcjonalne historyjki są idealnym narzędziem do tworzenia oprogramowania przydatne niemal na każdym etapie prac. Dzięki nim zespół wie, jak ma zachowywać się dana funkcjonalność, po co ją buduję i jaką wartość ma wnieść do całego projektu. 

Czym jest user story?

Budując oprogramowanie, zespół powinien dopowiedzieć sobie na pytania: kto i po co będzie z niego korzystał. Dzięki temu będzie łatwiej mu przygotować wysokiej jakości produkt odpowiadający na potrzeby użytkownika końcowego. Na te pytania odpowiada user story, czyli krótka historyjka użytkownika, która zaczyna się od kilku prostych zdań, które następnie są szczegółowo dopracowywane, dzięki czemu są niezwykle pomocne w zwiększaniu satysfakcji klienta w trakcie korzystania z oprogramowania. Takie historyjki stanowią pewien schemat, który opisuje daną funkcjonalności pod kątem grupy docelowej użytkowników z naciskiem na zrozumienie ich potrzeb i uzasadnienie celu korzystania z tej funkcjonalności, a zatem stara się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób dana funkcjonalność będzie użyteczna dla użytkownika oraz jaką wartość i korzyść dostarczy klientowi. 

Jakie korzyści daje user story?

User story to nie tylko historyjki, które służą lepszemu zrozumieniu potrzeb użytkownika i zwiększeniu jego satysfakcji w trakcie korzystania z oprogramowania. To także wiele korzyści płynących dla firm IT, które pracują z metodykami zarządzania projektami, takimi jak Scrum, Agile czy Kanban.  Długość każdej z historyjek zależy od szczegółowości opisu danej funkcjonalności i powinna być tak skonstruowana, aby można ją było wdrożyć w trakcie jednego sprintu czy iteracji (Scrum, Agile) lub aby wpływała na płynny przepływ pracy (Kanban). To właśnie dzięki user story możliwa jest lepsza kontrola w zakresie planowania pracy i zwiększania efektywności całego zespołu. Historyjki mogą być także częścią większych ram projektu, jakimi są epiki i inicjatywy. Kilka historyjek użytkownika to epik, a kilka epików tworzy inicjatywę. Wszystkie historyjki użytkownika są omawiane i oceniane przez zespół  pod względem złożoności oraz wymagań technicznych, dzięki czemu może on zdecydować, które z nich będą tematem następnego sprintu. 

Podstawowy schemat user story wygląda następująco:

„Jako persona/użytkownik końcowy”: dla kogo tworzone jest oprogramowanie. Tutaj ważne jest dokładne określenie konkretnego typu osoby, która będzie z niego korzystała. Jeśli grupa docelowa nie jest jednolita (różni się pod względem wieku czy poziomu wykształcenia) warto dla każdej funkcjonalności przygotować kilka różnych user story.

„Chcę”: dotyczy opisu zamiarów użytkownika końcowego nie zaś funkcji samej w sobie. Liczy się przede wszystkim to, co użytkownik chce uzyskać i jaki cel mu przyświeca.

„Aby”: dotyczy szerszego opisu problemu, jaki chce rozwiązać użytkownik końcowy oraz tego, w jaki sposób dana funkcjonalność pozwoli mu osiągnąć konkretne korzyści.

PRZYKŁAD: „Jako Monika pracująca z domu chcę tak zaplanować i uporządkować swoją pracę, aby mieć nad nią większą kontrolę i zwiększyć swoją efektowność”.

Choć dla wielu firm IT user story wydaje się działaniem zbędnym i niepotrzebnym, zwłaszcza dla tych, które nie działają lub dopiero zaczynają działać z metodologiami zwinnymi, to właśnie one dają zespołowi kontekst, który pokazuje zależność pomiędzy konkretnymi funkcjonalnościami a korzyściami, jakie dzięki nim można uzyskać. Korzystanie z historyjek użytkownika ponadto pomaga zaoszczędzić sporo czasu, ponieważ nie trzeba już do każdej funkcjonalności tworzyć szczegółowej specyfikacji, a co za tym idzie, pozwala szybko przystąpić do pracy nad nimi.

Zalety korzystania z user story:

• spójność i prostota każdej z historyjek;
• pozwalają szczegółowo opisać daną funkcjonalność, precyzują wymagania techniczne oraz sprawiają, że każdy członek zespołu dokładnie rozumie, czemu one służą;
• minimalizują liczbę błędów i pomyłek podczas tworzenia oprogramowania; 
• dają programistom kontekst i powalają zrozumieć wartość biznesową każdego projektu;
• poprawiają User Experience; 
• historyjki użytkownika sprawiają, że zespół nie patrzy już na dany etap pracy od strony czysto technicznej, ale jego uwaga koncentruje się na rozwiązywaniu faktycznych problemów;
• w trakcie tworzenie user story zespół jest zachęcany do krytycznego, ale i twórczego myślenia, jeśli chodzi o najlepsze sposoby osiągnięcia celu, do którego dąży użytkownik końcowy, a to nierzadko daje rewelacyjne wyniki;
• pozytywnie wpływają na efektywność i dynamikę pracy całego zespołu; 
• praca z wykorzystaniem historyjek zakłada, że dane funkcjonalności będą ukończone w jednym sprincie, stawia przed członkami zespołu wyzwania oraz daje mnóstwo satysfakcji po zakończeniu każdego ze sprintów.

User story to niezwykle pożyteczne, a przy tym proste historyjki użytkownika, z których coraz częściej korzysta wiele firm z branży IT. Pozwalają spojrzeć na konkretne funkcjonalności z perspektywy użytkownika, zrozumieć kontekst biznesowy projektu, znacznie przyspieszyć pracę oraz zminimalizować ilość błędów. Dodatkowo nierzadko powalają znaleźć  kreatywne i zaskakujące rozwiązania, które poprawiają satysfakcję użytkownika w trakcie korzystania z oprogramowania.