UX Research i badania

Czym jest Penpot i dlaczego warto włączyć go do swojego procesu projektowego

W świecie projektowania interfejsów użytkownika pojawia się coraz więcej narzędzi, które mają usprawnić pracę zespołów kreatywnych i deweloperskich. Obok dobrze znanych rozwiązań, takich jak Figma, Sketch czy Adobe XD, na znaczeniu zyskuje Penpot – narzędzie w pełni darmowe i open source. Jego największą siłą jest elastyczność, przejrzystość oraz brak ograniczeń typowych dla komercyjnych platform.

25 wrz 2025

Rynek narzędzi do projektowania interfejsów i prototypów jest dziś mocno nasycony – projektanci mają do wyboru takie rozwiązania jak Figma, Sketch czy Adobe XD. Każde z nich oferuje zestaw funkcji wspierających proces projektowy, ale jednocześnie narzuca pewne ograniczenia, szczególnie w kontekście licencjonowania, dostępności i współpracy z programistami. W ostatnich latach pojawił się jednak nowy gracz, który coraz częściej przyciąga uwagę zespołów kreatywnych i deweloperskich. Tym narzędziem jest Penpot – projekt, który łączy profesjonalne możliwości z filozofią otwartego oprogramowania.

Penpot logo

Czym jest Penpot? Krótkie omówienie narzędzia

Penpot to darmowe, open-source’owe narzędzie do projektowania UI i tworzenia interaktywnych prototypów. Działa w przeglądarce, dzięki czemu nie wymaga instalacji i jest dostępne na wszystkich systemach operacyjnych – od Windowsa, przez macOS, po Linuxa. W odróżnieniu od zamkniętych rozwiązań, Penpot daje użytkownikom pełną swobodę – można go uruchamiać w chmurze albo we własnym środowisku serwerowym, co bywa szczególnie ważne dla firm dbających o bezpieczeństwo danych. Narzędzie wspiera zarówno projektantów, jak i programistów, oferując funkcje ułatwiające współpracę w zespole i eliminujące bariery pomiędzy światem designu a developmentem.

 

Open Source jako przewaga – wolność i elastyczność

Jedną z największych zalet Penpota jest to, że jest projektem open source. W praktyce oznacza to brak kosztów licencyjnych, pełną przejrzystość kodu oraz możliwość dostosowania narzędzia do własnych potrzeb. Dla wielu firm to ogromna przewaga – nie są uzależnione od decyzji biznesowych dużych korporacji, które mogą zmienić cennik, ograniczyć funkcjonalności czy narzucić sposób pracy. W przypadku Penpota zespół ma wolność wyboru: może korzystać z hostowanej wersji w chmurze lub zainstalować aplikację na własnym serwerze, zachowując pełną kontrolę nad danymi. To szczególnie istotne w kontekście projektów wymagających wysokiego poziomu poufności, jak systemy rządowe czy wewnętrzne narzędzia korporacyjne. Co więcej, społeczność użytkowników aktywnie rozwija projekt, zgłasza nowe pomysły i poprawki, dzięki czemu Penpot ewoluuje szybciej, odpowiadając na realne potrzeby projektantów i deweloperów.

 

Powiązana branża

HR / HRTech

W HR pracujemy z agencjami rekrutacyjnymi, startupami hrtech i firmami, które mają własny dział HR i wyrosły z gotowych narzędzi. Problem jest zwykle ten sam: proces rekrutacyjny albo kadrowy jest rozsypany między system ATS, arkusze, maile i kalendarz, a nikt nie widzi całości. Buduje się tu przede wszystkim systemy do rekrutacji, obiegu dokumentów pracowniczych, onboardingu i szkoleń. Rzadziej chodzi o brak funkcji — częściej o to, że narzędzie nie zgadza się z procesem, który firma faktycznie stosuje. Dlaczego gotowy ATS przestaje wystarczać Gotowe narzędzia zakładają jeden uniwersalny proces rekrutacji. Tymczasem agencja pracuje inaczej niż dział HR w produkcji, a rekrutacja specjalistów IT inaczej niż masowa. Kiedy firma zaczyna prowadzić proces obok narzędzia — w arkuszach i mailach — to znak, że narzędzie przegrało. Budowę własnego systemu zaczynamy więc od zmapowania procesu takiego, jaki jest, z jego wyjątkami — dopiero potem powstaje interfejs. Widoczność firmy HR na zewnątrz to osobny wątek: strona doradztwa czy agencji musi dać się aktualizować bez programisty, bo oferta i treści zmieniają się z tygodnia na tydzień. Tak przebudowaliśmy serwis firmy doradztwa HR — na narzędziach, które zespół obsługuje samodzielnie. Drugi nurt to dokumenty: umowy, aneksy, zgody, badania, szkolenia BHP. Obieg papierowy kończy się segregatorami i pytaniem „czy to na pewno wróciło podpisane". Cyfrowy obieg z podpisem elektronicznym i automatycznymi przypomnieniami zdejmuje z kadr najbardziej mechaniczną część pracy — a pracownikowi daje jedno miejsce, w którym widzi swoje sprawy. Na co uważać przy narzędziach wewnętrznych Narzędzie wewnętrzne nie ma marketingu, który zmusi ludzi do używania — albo jest wygodniejsze od arkusza, albo umiera. Dlatego w tych projektach interfejs nie jest kosmetyką: liczy się liczba kliknięć w codziennych czynnościach, sensowne wartości domyślne i to, żeby system podpowiadał następny krok procesu. Tę część pracy wykonujemy w ramach projektowania UX/UI z testami na osobach, które będą narzędzia używać naprawdę.

Branża HR

Funkcje i możliwości Penpota w praktyce

Penpot oferuje zestaw funkcji, który z powodzeniem konkuruje z najpopularniejszymi narzędziami na rynku. Projektanci znajdą w nim narzędzia do tworzenia siatek, warstw, symboli i komponentów, a także możliwość budowania bibliotek wspólnych zasobów. Dzięki temu można utrzymywać spójność wizualną projektów i pracować bardziej efektywnie. Bardzo mocną stroną Penpota jest system prototypowania – umożliwia on szybkie łączenie ekranów w interaktywne przepływy, co ułatwia testowanie pomysłów i prezentację koncepcji klientom.

mockup, Penpot

Narzędzie wyróżnia się także unikalnym podejściem do współpracy z programistami. Zamiast zamykać się w środowisku graficznym, Penpot wykorzystuje standardy webowe – projekty są oparte na formatach SVG i CSS, co znacznie przyspiesza implementację. Deweloperzy nie muszą korzystać z dodatkowych eksportów czy wtyczek, ponieważ mają dostęp do czystego kodu i mogą pracować na tych samych plikach co projektanci. Co więcej, Penpot obsługuje pracę zespołową w czasie rzeczywistym, komentowanie projektów oraz wersjonowanie, co sprawia, że narzędzie dobrze sprawdza się zarówno w małych zespołach freelancerskich, jak i w dużych organizacjach.

 

Dlaczego Penpot jest przyjazny zespołom projektowym

Praca zespołowa to jeden z kluczowych elementów w procesie projektowania, a Penpot został zaprojektowany właśnie z myślą o współpracy. Jako narzędzie przeglądarkowe umożliwia równoczesną edycję projektów przez wielu członków zespołu, a wbudowany system komentarzy i podglądów pozwala sprawnie zbierać feedback. Co ważne, każdy użytkownik ma dostęp do tych samych plików i komponentów, co eliminuje problem nieaktualnych wersji czy konieczności przesyłania plików między osobami.

Penpot wspiera również współpracę interdyscyplinarną – projektanci mogą skupić się na warstwie wizualnej i doświadczeniu użytkownika, podczas gdy programiści korzystają z czytelnego kodu opartego na standardach webowych. Dzięki temu bariery pomiędzy designem a developmentem są mniejsze, a zespoły mogą szybciej przechodzić od koncepcji do wdrożenia. Dodatkowym atutem jest możliwość hostowania narzędzia na własnym serwerze, co bywa nieocenione w organizacjach, gdzie kwestie bezpieczeństwa i prywatności są priorytetem.

 

Porównanie z popularnymi alternatywami (Figma, Sketch, Adobe XD)

Poniżej znajdziesz porównanie Penpota z trzema najczęściej używanymi narzędziami projektowymi. Tabelka podkreśla najważniejsze różnice i zalety:

 

Cecha / NarzędziePenpot (open source)FigmaSketchAdobe XD
Model licencjonowaniaDarmowe, open sourceSubskrypcjaPłatna licencjaSubskrypcja (Adobe CC)
DostępnośćPrzeglądarka + self-hostPrzeglądarka + aplikacjaTylko macOSWindows + macOS
Współpraca w czasie rzeczywistymTakTakOgraniczona (poprzez wtyczki)Tak
Własny hostingTakNieNieNie
Wsparcie dla developerówProjekty w formacie SVG/CSSEksport do kodu, wtyczkiEksport do kodu, wtyczkiEksport do kodu, wtyczki
Społeczność i rozwójAktywna społeczność open sourceDuża, komercyjnaSilna, głównie macOSSpołeczność Adobe
Koszt dla zespołówBrakZależny od planuPłatny od osobyW pakiecie Adobe CC

 

Integracje i współpraca z deweloperami

Penpot został zaprojektowany w taki sposób, aby ułatwiać współpracę między projektantami a deweloperami. Dzięki temu, że projekty oparte są na standardach webowych – SVG i CSS – programiści mogą w prosty sposób odczytywać, kopiować i wdrażać elementy projektu bez konieczności używania dodatkowych narzędzi czy specjalnych wtyczek. To znacznie skraca czas przejścia od makiety do działającego kodu i eliminuje typowe problemy z eksportem zasobów.

Co więcej, Penpot wspiera integracje z systemami kontroli wersji, takimi jak Git, co pozwala traktować projekty graficzne podobnie jak kod – z możliwością śledzenia zmian, cofania wersji czy równoległej pracy wielu osób. Dzięki temu design staje się częścią tego samego procesu, w którym funkcjonuje development. Dodatkowo Penpot posiada otwarte API, które umożliwia tworzenie własnych rozszerzeń i integracji z innymi narzędziami, np. systemami do zarządzania projektami czy platformami CI/CD. To sprawia, że narzędzie dobrze wpisuje się w realia zespołów agile’owych i firm technologicznych, które stawiają na automatyzację i spójność procesów.

FAQ

FAQ – Penpot

  • Penpot to open source'owa platforma do projektowania i prototypowania interfejsów — alternatywa dla Figmy rozwijana od 2020 r. przez zespół Kaleidos. Oferuje projektowanie wektorowe, prototypy, współpracę w czasie rzeczywistym, systemy projektowe i komponenty. Wyróżniki: otwarta licencja (MPL 2.0), możliwość self-hostingu i oparcie na standardach webowych — projekty żyją w SVG i CSS, więc łatwiej przenoszą się do kodu, bez uzależnienia od dostawcy. Wybierają go organizacje ceniące prywatność, własną infrastrukturę i filozofię open source.

  • Figma to obecny lider narzędzi projektowych — kompletna, webowa, z ogromną społecznością, ekosystemem wtyczek i szablonów; po zablokowanym przez regulatorów przejęciu przez Adobe (transakcję zerwano w 2023 r.) działa samodzielnie. Penpot kontruje otwartym kodem, self-hostingiem i brakiem opłat, ale ma mniejszą społeczność i mniej doszlifowany interfejs. Dawni konkurenci odpadli: Sketch pozostał niszą na Maca, Adobe XD zostało wygaszone. W praktyce dla większości zespołów — także polskich — domyślnym wyborem pozostaje Figma; Penpot wygrywa tam, gdzie wymagany jest self-hosting albo otwarta licencja.

  • Zakres możliwości:

    • projektowanie wektorowe — kształty, ścieżki, typografia, warstwy,
    • interaktywne prototypy z przejściami,
    • współpraca wielu osób w czasie rzeczywistym,
    • komponenty wielokrotnego użytku i systemy projektowe,
    • komentarze i historia wersji,
    • rosnący (choć znacznie mniejszy niż w Figmie) ekosystem wtyczek,
    • self-hosting przez Dockera — unikat na tle Figmy,
    • oparcie na SVG i CSS, ułatwiające przełożenie projektu na kod.
  • Rdzeń Penpota jest bezpłatny i open source'owy — wersję self-hostowaną można uruchomić na własnej infrastrukturze bez ograniczeń i opłat licencyjnych. Twórcy rozwijają też hostowaną usługę chmurową z planem bezpłatnym i płatnymi progami dla zespołów. Dla porównania Figma ma hojny plan bezpłatny oraz płatne licencje na edytora, które przy większych zespołach potrafią urosnąć do zauważalnego kosztu — i właśnie wtedy bezpłatny, self-hostowany Penpot bywa rozważany jako alternatywa. Aktualne cenniki na stronach obu narzędzi.

  • Zależy od priorytetów. Atuty: open source, self-hosting, brak opłat i brak uzależnienia od dostawcy — to trafia do organizacji z wymogami prywatności, sektora publicznego, edukacji i zwolenników wolnego oprogramowania. Słabości: znacznie mniejszy ekosystem wtyczek i szablonów, mniej dopracowany UX i słabsza rozpoznawalność. Dla typowego zespołu produktowego Figma pozostaje bezpieczniejszym wyborem; Penpot warto przetestować, gdy w grę wchodzi self-hosting, polityka open source albo koszty licencji Figmy przy rosnącym zespole.

Blog

Powiązane artykuły

Czytaj więcej
UX Research i badania

Design-to-Code: co to jest i jak działa?

Design-to-Code to podejście, które skraca drogę od projektu w Figmie do działającego interfejsu w aplikacji, coraz częściej wspieranego przez AI. Zamiast ręcznie przepisywać layout, style i komponenty, część decyzji projektowych można automatycznie przenieść do kodu i szybciej zbudować pierwszą wersję UI. To nie magia, tylko zestaw konkretnych technik i narzędzi, które najlepiej działają wtedy, gdy projekt jest uporządkowany i oparty na design systemie.

Tomasz Kozon
22 lut 2026
UX Research i badania

Micro-Delays w UX: celowo projektowane mikroopóźnienia

W świecie projektowania UX szybkość działania interfejsu od lat uznawana jest za jeden z kluczowych wyznaczników jakości. Paradoksalnie jednak nie wszystkie opóźnienia są błędem - niektóre z nich są celowo projektowane, by wspierać zrozumienie, poczucie kontroli i zaufanie użytkownika. Micro-delays, czyli krótkie, kontrolowane mikroopóźnienia, mogą sprawić, że interakcje staną się bardziej naturalne i przewidywalne.

Tomasz Kozon
18 gru 2025
UX Research i badania

Scroll-Triggered Storytelling: Jak tworzyć historie, które ożywają podczas przewijania

Scroll-triggered storytelling to jedna z najbardziej angażujących form prezentowania treści w sieci, która łączy narrację z interakcją użytkownika. Dzięki animacjom i reakcjom na przewijanie historia dosłownie ożywa na ekranie, prowadząc odbiorcę przez opowieść w dynamiczny i intuicyjny sposób. Tego typu doświadczenia nie tylko zwiększają uwagę i zapamiętywanie treści, ale także budują głębsze, bardziej emocjonalne połączenie z marką lub projektem.

Tomasz Kozon
15 gru 2025
UX Research i badania

Dlaczego warto wybrać Justinmind? Zalety i zastosowania narzędzia

Projektowanie aplikacji i stron internetowych wymaga dziś nie tylko kreatywności, ale także narzędzi, które pozwalają szybko przekuwać pomysły w realne, interaktywne doświadczenia. Jednym z takich rozwiązań jest Justinmind – platforma do prototypowania, która zyskuje coraz większą popularność wśród projektantów UX i UI. Dzięki bogatym możliwościom, intuicyjnej obsłudze i szerokiemu wachlarzowi integracji, narzędzie to świetnie sprawdza się na każdym etapie tworzenia produktu.

Tomasz Kozon
11 gru 2025
UX Research i badania

Rive – interaktywne animacje w aplikacjach web i mobile

Animacje stały się jednym z kluczowych elementów nowoczesnych interfejsów, pomagając budować płynne, angażujące i intuicyjne doświadczenia użytkownika. Wraz z rozwojem narzędzi projektowych rośnie też potrzeba tworzenia animacji, które nie tylko wyglądają dobrze, ale również reagują na działania użytkownika i logikę aplikacji. Jednym z najszybciej zyskujących na popularności rozwiązań w tym obszarze jest Rive – platforma łącząca możliwości animacji 2D z mechaniką silników gier.

Tomasz Kozon
07 gru 2025
UX Research i badania

CSS Houdini: Custom Properties, Paint API i przyszłość stylowania

Nowoczesne interfejsy webowe coraz częściej wykraczają poza możliwości klasycznego CSS. Deweloperzy przez lata byli zmuszeni sięgać po JavaScript, SVG lub Canvas, aby tworzyć niestandardowe efekty wizualne i dynamiczne style. CSS Houdini zmienia ten paradygmat, otwierając wewnętrzny mechanizm renderowania przeglądarki na rozszerzenia tworzone przez programistów.

Tomasz Kozon
05 gru 2025