COBOL
Język programowania COBOL często jest obiektem żartów, wśród developerów, którzy uważają programistów specjalizujących się w tej technologii za wymarłych. Nie jest to do końca prawdą, ponieważ praktyka pokazuje, że można na rynku znaleźć osoby znające COBOLa, choć rzeczywiście jest ich mało. Prowadzi to do sytuacji, w której stawki oferowane COBOL Developerom osiągają bardzo wysokie wartości, ponieważ wbrew pozorom w tej technologii utrzymywane są jeszcze duże projekty. Czy warto obecnie uczyć się COBOLa i czym właściwie jest język, który dużej części osób kojarzy się z dinozaurami i ikonką znicza?
Zobacz wybrane projekty dla naszych klientów
Historia COBOL - Skąd wziął się ten język i jakie były jego początkowe zastosowania?
COBOL został opracowany w latach 50. XX wieku przez grupę specjalistów z dziedziny informatyki. Jego celem było stworzenie uniwersalnego języka programowania, który umożliwiłby łatwe tworzenie aplikacji biznesowych i finansowych. COBOL był odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie na systemy informatyczne do obsługi danych i operacji biznesowych, a także na potrzebę ujednolicenia zasad tworzenia programów. Pierwsza wersja COBOL została opublikowana w 1960 roku i szybko zdobyła popularność wśród firm i organizacji, które potrzebowały systemów informatycznych do prowadzenia swoich działań biznesowych. Dzięki swojej prostocie i elastyczności COBOL stał się jednym z najważniejszych języków programowania w dziedzinie biznesowej i finansowej, a jego wpływ na rozwój informatyki jest nie do przecenienia.
Co to jest COBOL?
Skrót COBOL z angielskiego oznacza "Common Business-Oriented Language" i już sama nazwa wskazuje, że jest skierowany do tworzenia oprogramowania dla biznesu. Bardziej szczegółowo można stwierdzić, że COBOL używany jest głównie przez podmioty, którym zależy na przetwarzaniu dużych zasobów danych. Najczęściej ten język programowania spotykany jest w korporacyjnych projektach z branży finansowej, transportu czy sektora publicznego. Składnia COBOLa różni się od "współczesnych" języków programowania, jednak nie jest trudna do opanowania dla osób posługujących się językiem angielskim, na którym bazuje. Pierwsza wersja została wydana w 1960 r., a za szybkie rozpowszechnienie COBOLa odpowiada głównie rząd USA, któremu zależało ówcześnie na popularyzacji tego standardu.
COBOL współcześnie
Nie bez powodu programując w COBOLu można negocjować wysokie stawki z pracodawcą. W oparci o ten język działają systemy korporacji bankowych czy ubezpieczeniowych. Na popularnych jobboardach można znaleźć ogłoszenia o pracę dla COBOL Developerów, których szukają klienci z USA, Kanady czy Skandynawii. Są to często podmioty o niebagatelnym znaczeniu na globalnym rynku, a na COBOLu opierają się ich kluczowe procesy.
Wielu wieszczyło już dawno rychły koniec języka COBOL, jednak te przepowiednie nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistości. Według danych z Wikipedii jeszcze w 1997 r. COBOL był używany przez 80% światowego biznesu. Obecnie jest to wielokrotnie mniej, ale na pewno nauka tego języka nie będzie czasem stracony, choć jest to dużo trudniejsze, niż programowanie we współczesnych językach z dużą społecznością developerów i obszerną dokumentacją.
Migracja z COBOL-a – czy warto?
Migracja z COBOL-a to temat, który od lat budzi spore emocje. Z jednej strony mamy przestarzałe systemy, które często działają na mainframe’ach sprzed kilku dekad, z drugiej – ogromne ryzyko i koszty związane z ich modernizacją. Firmy, które decydują się na migrację, często napotykają problemy związane z brakiem dokumentacji, skomplikowanymi zależnościami oraz koniecznością przeszkolenia lub wymiany zespołu IT.
Jednym z najczęstszych podejść jest przepisywanie systemów na nowoczesne technologie, takie jak Java, Python czy C#. Niestety, taka operacja bywa nie tylko kosztowna, ale także czasochłonna – może trwać nawet kilka lat. Alternatywą jest tzw. refaktoryzacja, czyli stopniowa modernizacja poszczególnych komponentów systemu COBOL bez konieczności całkowitego przepisania kodu. Inną opcją jest emulacja COBOL-a w chmurze, co pozwala na częściowe uniezależnienie się od starego sprzętu.
Czy warto migrować? Odpowiedź zależy od specyfiki danej organizacji. Dla banków, instytucji rządowych czy dużych firm migracja może oznaczać miliardowe koszty i ryzyko przestojów. W efekcie wiele z nich decyduje się na utrzymanie COBOL-a i stopniowe modernizowanie go, zamiast całkowitego porzucenia.
COBOL a nowoczesne technologie
Choć COBOL często kojarzy się z reliktem przeszłości, to w rzeczywistości wciąż jest wykorzystywany w połączeniu z nowoczesnymi rozwiązaniami. Współczesne firmy coraz częściej integrują COBOL z chmurą, API czy mikroserwisami, co pozwala im na zwiększenie elastyczności i lepsze zarządzanie danymi.
Jednym z trendów jest konteneryzacja COBOL-a, czyli uruchamianie kodu w kontenerach Docker czy Kubernetes, co ułatwia zarządzanie infrastrukturą i integrację z nowoczesnymi aplikacjami. Innym popularnym rozwiązaniem jest tworzenie wrapperów API, które pozwalają na komunikację systemów COBOL-owych z aplikacjami webowymi i mobilnymi.
Niektóre firmy idą jeszcze dalej i korzystają z kompilatorów COBOL-a do języków nowoczesnych, takich jak JVM czy .NET, co pozwala na uruchamianie starych systemów w nowych środowiskach bez konieczności ich przepisywania. IBM, Micro Focus i inne firmy oferują narzędzia pozwalające na modernizację COBOL-a i jego integrację z nowoczesnym światem IT.
Mimo że COBOL nigdy nie będzie tak elastyczny i dynamiczny jak Python czy JavaScript, to jego rola w ekosystemie IT jeszcze długo nie zniknie – zwłaszcza jeśli można go w inteligentny sposób połączyć z nowoczesnymi technologiami.
FAQ
FAQ – najczęstsze pytania dotyczące COBOL
COBOL (Common Business-Oriented Language) to jeden z najstarszych języków programowania, stworzony w 1959 roku, zaprojektowany głównie do zastosowań biznesowych, finansowych i administracyjnych.
COBOL jest nadal używany w dużych systemach bankowych, ubezpieczeniowych, systemach rządowych oraz wszędzie tam, gdzie przetwarzane są duże ilości danych.
Tak — i to nie w charakterze ciekawostki. Na COBOL-u działa do dziś rdzeń systemów transakcyjnych w bankowości, ubezpieczeniach i administracji publicznej, zwykle na komputerach mainframe. Skalę problemu dobrze pokazała pandemia w 2020 r., gdy amerykańskie urzędy stanowe publicznie poszukiwały programistów COBOL-a, bo systemy obsługujące zasiłki nie wytrzymywały nagłego wzrostu liczby wniosków, a nie było komu ich poprawić. Ten sam mechanizm napędza dziś rynek: kod działa, ale osób, które go rozumieją, systematycznie ubywa.
Dzięki swojej stabilności, czytelności i ogromnym systemom dziedziczonym (legacy systems), które zostały na nim zbudowane. Przepisanie tych systemów byłoby kosztowne i ryzykowne.
Jako pierwszy język do nauki programowania — nie. Jako świadoma specjalizacja — jak najbardziej. Popyt jest stabilny, konkurencja niewielka, a stawki w sektorze finansowym i publicznym odpowiadają rzadkości kompetencji. Trzeba jednak wiedzieć, na co się piszesz: sam język jest prosty, ale realna praca oznacza poruszanie się po ekosystemie mainframe’a — systemie z/OS, monitorze transakcji CICS, bazie DB2, sterowaniu zadaniami wsadowymi — oraz czytanie kodu pisanego przez dekady przez wiele osób. Do pierwszych prób wystarczy darmowe środowisko GnuCOBOL na zwykłym komputerze.
COBOL jest językiem przypominającym język naturalny, bardzo opisowym, z naciskiem na czytelność – np. IF BALANCE IS GREATER THAN 0 THEN.