GRASP (General Responsibility Assignment Software Patterns) to zbiór podstawowych wytycznych służących do przypisywania odpowiedzialności klasom i obiektom w procesie projektowym. Kierując się zasadami GRASP, osiągamy kod wysokiej jakości — zrozumiały, prosty w utrzymaniu i łatwy do modyfikacji, odporny na zmiany i zdatny do ponownego użycia.

Czym GRASP różni się od wzorców GoF?

GRASP skupia się na przydzielaniu odpowiedzialności, a nie na kategorii rozwiązania — dostarcza zrozumienie, jak przypisać odpowiedzialność za zadania pomiędzy obiekty. Wzorce GoF (Gang of Four) skupiają się na formalnym opisie struktury klas i relacji, prezentując gotowe rozwiązania. GRASP to podstawy, na których budowane są inne wzorce, i daje większą swobodę zastosowania.

Jak stosować GRASP w praktycznym programowaniu?

Zasada „low coupling” sugeruje utrzymanie jak najmniejszej zależności pomiędzy klasami, co ułatwia zarządzanie kodem, a „high cohesion” podkreśla konieczność ścisłych związków między elementami tej samej klasy. Dzięki tym zasadom kod staje się bardziej skalowalny, łatwiejszy do utrzymania i testowania — kluczowe jest mądre łączenie wzorców, bo nie ma jednego rozwiązania dla wszystkich.

Kontakt

Back-end

GRASP: Dogłębna analiza wzorców projektowych

W świecie programowania, GRASP to synonim precyzji i zrozumienia. Wyraz składa się z pierwszych liter słów General Responsibility Assignment Software Patterns. Czym są te wzorce? W jaki sposób pomagają tworzyć modularny kod? Przyjrzyjmy się bliżej tej dogłębnej analizie wzorców projektowych.

Tomasz Kozon

CEO

17 lip 2023

GRASP, czyli General Responsibility Assigment Software Patterns, to zbiór podstawowych wytycznych służących do przypisywania odpowiedzialności klasom i obiektom w procesie projektowym. Te uniwersalne wzorce projektowe służą jako drogowskaz dla programistów, pomagający szukać rozwiązań najbardziej efektywnych, zgodnych ze strukturą i celami systemu. Kierując się zasadami GRASP, osiągamy kod o wysokiej jakości, który jest zrozumiały, prosty w dalszym utrzymaniu i łatwy do modyfikacji. Cel GRASP to stworzenie solidnej podstawy kodu, która będzie odporna na zmiany, zwiększy wydajność pracy zespołu programistycznego oraz poprawi zdolność do ponownego użycia kodu.

Powiązane case studies

Marketplace premium kosmetyków na 9 rynkach europejskich - Shopify Plus

Klient: Baza Cosmetics

Branża: Beauty i kosmetyczna / BeautyTech

Redesign w Webflow z CMS - strona, którą zespół obsługuje samodzielnie

Klient: HR Hints

Branża: HR / HRTech

Platforma edukacyjna generująca materiały do nauki programowania z ChatGPT

Klient: Klient (Aplikacja webowa do nauki programowania)

Branża: Edukacja / EdTech

Szczegółowe omówienie wzorców projektowych w GRASP

Wzorce projektowe GRASP, stanowią istotne narzędzie dla deweloperów w procesie tworzenia oprogramowania. Mają za zadanie wyznaczyć ogólne zasady i odpowiedzialności na etapie projektowaniu struktury systemu, pomagając w efektywniejsze rozłożenie obowiązków pomiędzy składowymi elementami. W skład GRASP wchodzi dziewięć głównych wzorców: Ekspert, Kreator, Kontroler, Niska Powiązalność, Wysoka Spójność, Polimorfizm, Czyste Odmawianie, Odmiana/Zmienność, i Ochrona Wariantów. Te postulaty mają na celu zwalczać najbardziej popularne problemy kodowania poprzez promowanie solidnych i elastycznych architektur. Zapoznając się z nimi, programiści mogą uniknąć zastosowania niewłaściwych rozwiązań, które mogą skomplikować dalsze prace nad projektem.

Powiązana usługa

Web development

Projektujemy i tworzymy dedykowane aplikacje webowe - od MVP, które pozwala szybko zweryfikować pomysł, po rozbudowane platformy i systemy rozwijane przez lata. Budujemy zarówno warstwę frontendową, jak i backend, API, bazy danych, panele administracyjne oraz integracje z zewnętrznymi systemami. Pracujemy m.in. z Next.js, React, Node.js, NestJS, Pythonem, PostgreSQL i MongoDB. Tworzymy rozwiązania dopasowane do konkretnego procesu biznesowego: aplikacje SaaS, systemy wewnętrzne, platformy sprzedażowe, serwisy internetowe, marketplace’y i systemy CMS.

Porównanie GRASP do innych popularnych wzorców projektowych

GRASP różni się od innych popularnych wzorców projektowych, takich jak wzorce GoF (Gang of Four), przede wszystkim tym, że skupia się na przydzielaniu odpowiedzialności, a nie na kategorii rozwiązania. Z jednej strony, dostarcza zrozumienie, jak przypisać odpowiedzialność za realizację różnych zadań pomiędzy obiekty, z drugiej, popularne wzorce GoF skupiają się raczej na formalnym opisie struktury klasy i relacji między nimi. W przypadku GRASP mówimy raczej o podstawach, na których budowane są inne wzorce, natomiast GoF prezentuje gotowe, często stosowane rozwiązania. Dodatkowo, GRASP daje pewną swobodę w zastosowaniu, gdzie jak GoF wymaga specyficznych warunków do implementacji danego wzorca.

osoba używająca komputera, GRASP

Powiązana branża

HR / HRTech

W HR pracujemy z agencjami rekrutacyjnymi, startupami hrtech i firmami, które mają własny dział HR i wyrosły z gotowych narzędzi. Problem jest zwykle ten sam: proces rekrutacyjny albo kadrowy jest rozsypany między system ATS, arkusze, maile i kalendarz, a nikt nie widzi całości. Buduje się tu przede wszystkim systemy do rekrutacji, obiegu dokumentów pracowniczych, onboardingu i szkoleń. Rzadziej chodzi o brak funkcji — częściej o to, że narzędzie nie zgadza się z procesem, który firma faktycznie stosuje. Dlaczego gotowy ATS przestaje wystarczać Gotowe narzędzia zakładają jeden uniwersalny proces rekrutacji. Tymczasem agencja pracuje inaczej niż dział HR w produkcji, a rekrutacja specjalistów IT inaczej niż masowa. Kiedy firma zaczyna prowadzić proces obok narzędzia — w arkuszach i mailach — to znak, że narzędzie przegrało. Budowę własnego systemu zaczynamy więc od zmapowania procesu takiego, jaki jest, z jego wyjątkami — dopiero potem powstaje interfejs. Widoczność firmy HR na zewnątrz to osobny wątek: strona doradztwa czy agencji musi dać się aktualizować bez programisty, bo oferta i treści zmieniają się z tygodnia na tydzień. Tak przebudowaliśmy serwis firmy doradztwa HR — na narzędziach, które zespół obsługuje samodzielnie. Drugi nurt to dokumenty: umowy, aneksy, zgody, badania, szkolenia BHP. Obieg papierowy kończy się segregatorami i pytaniem „czy to na pewno wróciło podpisane". Cyfrowy obieg z podpisem elektronicznym i automatycznymi przypomnieniami zdejmuje z kadr najbardziej mechaniczną część pracy — a pracownikowi daje jedno miejsce, w którym widzi swoje sprawy. Na co uważać przy narzędziach wewnętrznych Narzędzie wewnętrzne nie ma marketingu, który zmusi ludzi do używania — albo jest wygodniejsze od arkusza, albo umiera. Dlatego w tych projektach interfejs nie jest kosmetyką: liczy się liczba kliknięć w codziennych czynnościach, sensowne wartości domyślne i to, żeby system podpowiadał następny krok procesu. Tę część pracy wykonujemy w ramach projektowania UX/UI z testami na osobach, które będą narzędzia używać naprawdę.

Zastosowanie dziedziny GRASP w praktycznej programacji

Koncepty GRASP, to podstawy korzystania z odpowiedzialnego projektowania oprogramowania, które można zastosować w praktycznym programowaniu. Te zasady informują o tym, jak powinno się przypisywać odpowiedzialność za poszczególne aspekty projektu programistycznego. Dzięki tym zasadom kod staje się bardziej skalowalny, łatwiejszy do utrzymania i testowania. Na przykład, zasada 'low coupling' sugeruje utrzymanie jak najmniejszej zależności pomiędzy klasami, co ułatwia zarządzanie kodem. Zasada 'high cohesion' z kolei podkreśla konieczność utrzymania ścisłych związków między elementami należącymi do tej samej klasy. Wzorce GRASP są zatem narzędziem nieocenionym dla każdego programisty dążącego do tworzenia wydajnego i zrozumiałego kodu.

Wnioski: Jak skutecznie wykorzystywać GRASP w codziennym programowaniu?

Wykorzystanie GRASP w codziennym programowaniu może znacznie podnieść standardy projektowania oprogramowania, a także poprawić jakość kodu i jego utrzymanie. Kluczowe jest zrozumienie i prawidłowe stosowanie tych wzorców. Zapewniają one, że nasz kod będzie łatwy w utrzymaniu, elastyczny i łatwo rozwijalny. Przewidują one większość problemów, które mogą pojawić się w czasie tworzenia oprogramowania, dzięki czemu programista już na etapie projektowania może uniknąć kosztownych błędów. GRASP pomaga nam również lepiej zrozumieć domenę problemową, poprzez podkreślanie ważności odpowiedzialności i różnorodności ról w naszym kodzie. Każdy wzorzec GRASP ma swoje miejsce i przeznaczenie - nie ma 'jednego rozwiązania dla wszystkich'. Poprzez ich mądre łączenie i stosowanie, możliwe staje się tworzenie efektywnych i wydajnych systemów oprogramowania.

FAQ

Najczęstsze pytania

GRASP (General Responsibility Assignment Software Patterns) to zbiór podstawowych wytycznych służących do przypisywania odpowiedzialności klasom i obiektom w procesie projektowym. Kierując się zasadami GRASP, osiągamy kod wysokiej jakości — zrozumiały, prosty w utrzymaniu i łatwy do modyfikacji, odporny na zmiany i zdatny do ponownego użycia.
Dziewięć głównych wzorców: Ekspert, Kreator, Kontroler, Niska Powiązalność (Low Coupling), Wysoka Spójność (High Cohesion), Polimorfizm, Czyste Odmawianie, Odmiana/Zmienność i Ochrona Wariantów. Postulaty te zwalczają najpopularniejsze problemy kodowania, promując solidne i elastyczne architektury.
GRASP skupia się na przydzielaniu odpowiedzialności, a nie na kategorii rozwiązania — dostarcza zrozumienie, jak przypisać odpowiedzialność za zadania pomiędzy obiekty. Wzorce GoF (Gang of Four) skupiają się na formalnym opisie struktury klas i relacji, prezentując gotowe rozwiązania. GRASP to podstawy, na których budowane są inne wzorce, i daje większą swobodę zastosowania.
Zasada „low coupling” sugeruje utrzymanie jak najmniejszej zależności pomiędzy klasami, co ułatwia zarządzanie kodem, a „high cohesion” podkreśla konieczność ścisłych związków między elementami tej samej klasy. Dzięki tym zasadom kod staje się bardziej skalowalny, łatwiejszy do utrzymania i testowania — kluczowe jest mądre łączenie wzorców, bo nie ma jednego rozwiązania dla wszystkich.

PocketBase to narzędzie, które w ostatnim czasie zyskuje coraz większą popularność wśród frontendowców i twórców aplikacji. Oferuje ono szybki sposób na uruchomienie kompletnego backendu bez skomplikowanej konfiguracji i integracji wielu usług. Dzięki połączeniu bazy danych, API oraz systemu autoryzacji w jednym rozwiązaniu pozwala skupić się na budowie samej aplikacji.