Rodzaje badań UX 

Badania UX mogą być podstawą do stworzenia nowej strony internetowej lub do rebrandingu. Pomysłodawcy mają wiele naprawdę interesujących pomysłów jednak warto przetestować czy mają one rację bytu i w jakiej formie powinny być zaprezentowane. Badania mogą służyć nie tylko do stworzenia pierwotnej koncepcji produktu dzięki dowiedzeniu się czego potencjalny użytkownik może oczekiwać. Dzięki nim można sprawdzić co nie działa w odpowiedni sposób albo, które rozwiązanie jest lepsze. 

Istnieje wiele rodzajów badań które są stosowane w zależności od kontekstu jaki chcemy przetestować. Jednak przy każdych testach należy pamiętać o kilku możliwych błędach do popełnienia. Jednym z najczęściej spotykanych jest błąd konfirmacji, według którego intuicyjnie szukamy rzeczy potwierdzających nasz sposób myślenia. Warto o tym pamiętać, że wyniki nie zawsze będą zgodne z naszymi założeniami. Błędy które mogą się również pojawić są związane ze złą metodologia, jednak jest to już trochę bardziej złożony temat związany chociażby ze statystyką.

Jak zostało wcześniej wspomniane istnieje wiele badań, które mogą być wykorzystywane w pracy z użytkownikami. Podstawowy podział wiąże się z metodą zbierania danych. Mogą być one ilościowe lub jakościowe. W metodach ilościowych zbieramy dane, które da się zmierzyć czy obliczyć. Może to być ilość osób, która wykonała jakieś zadanie, porównanie statystyk grup czy czas, który użytkownik poświęcił na jakąś czynność. Metody jakościowe odnoszą się do opisów zachowań badanych, wywiadów, w których zbieramy informacje jak i dlaczego ktoś postąpił w ten, a nie inny sposób.

Wykorzystywane metody badawcze

Badanie użytkowników/ Testy użyteczności

Badanie to polega na wyznaczeniu konkretnych zadań, celów do zrealizowania. Osoby są badane pojedynczo. Ważne jest tutaj aby rozwiązywałe one zadanie bez jakiejkolwiek pomocy innej osoby, zaburzy to wyniki przeprowadzanego testu. Podczas takiego badania można zebrać takie informacje do analizy ilościowej jak: liczba ukończonych zadań, liczba błędów, czas na zadanie czy subiektywne odczucia użytkownika zaznaczone na skali punktowej. 

Testy A/B

W tym rodzaju testów wprowadza się dwie wersje strony czy aplikacji, które różnią się jedną zmienną, jakimś jednym elementem. Następnie patrzy się na to jak użytkownicy korzystają z obydwu wersji i porównują. Nie trzeba robić tego w specjalnych warunkach badawczych. Zazwyczaj są wykorzystywane do tego narzędzia śledzące kliknięcia osób korzystających ze strony oraz statystyki obliczające konwersje na stronie. Wyniki w jasny i klarowny sposób pokazują nam, która z wprowadzonych wersji danego elementu jest lepsza, lepiej przekłada się na konwersję czy jest częściej klikana. Jeżeli jest to pierwotna wersja A, która była już użyta nie trzeba nic zmieniać, jeśli wersja B okazała się lepsza, wystarczy zmienić jeden element i gotowe.

Ocena heurystyczna

Ten rodzaj sprawdzania użyteczności strony wiąże się z konsultacjami z zewnętrznymi ekspertami, może być jeden lub kilku niezależnych, którzy ocenią ją zgodnie z przyjętymi normami i wytycznymi dotyczącymi np. dostępności. Często wykorzystywane są w tym przypadku heurystyki Nielsena, jednak normy projektowe często są aktualizowane dlatego warto zwrócić uwagę, na to czy osoba, z którą mamy współpracować faktycznie zajmuje się takimi testami. Po przeprowadzeniu takiej oceny dostajemy listę  z elementami do zmiany. 

Zogniskowany wywiad grupowy

Metoda ta polega na prowadzeniu moderowanej dyskusji , w której uczestniczy mała grupa osób (maksymalnie do 10) mogąca być potencjalnymi odbiorcami badanego produktu. Zadaniem osoby prowadzącej jest angażowanie wszystkich uczestników, tak, aby każdy miał szansę wypowiedzieć swoje zdanie. Zadawane pytania powinny być naprowadzane na konkretny temat, który chcemy zweryfikować. Warto tutaj dłużej pomyśleć nad pytaniami i nad prowadzeniem takiej dyskusji, ponieważ oczywiste pytania jak np.: Czy korzystałbyś z takiego rozwiązania? mogą nie ujawnić nam prawdziwych przekonań użytkowników.

Sortowanie kart

Metoda ta pomocna jest przy tworzeniu architektury informacji na stronie. Uczestnicy takiego badania mają karty, które należy posegregować do odpowiednich kategorii. Karty te mogą być wcześniej przygotowane przez badacza albo mogą być też tworzone razem z uczestnikami badania. Kategorie tak samo jak przypisywane im karty mogą zostać już z góry narzucone lub osoby biorące udział mogą same stworzyć taką strukturę kart, która dla nich jest najbardziej intuicyjna. Badanie to można przeprowadzać stacjonarnie, potrzebny będzie do tego duży stół lub tablica do przyczepiania kartek. Można je także przeprowadzić zdalnie. Część programów do tego przeznaczonych ma również opcje późniejszej analizy takiego badania, aby zobaczyć w jaki sposób karty są najczęściej układane.

Scenariusze użycia

Metoda ta pomoże nam zrozumieć w jaki sposób użytkownicy chcieliby wykonać jakieś zadanie na konkretnej stronie. Może to nam ukazać etapy z jakich dane zadanie powinno się składać, lub jakie informacje powinny być dostępne w trakcie jego wykonywania. Uczestnikom badania nie powinno się narzucać konkretnego sposobu dojścia do jakiegoś celu, powinni oni sami opisać jakie działania by podjęli w danej sytuacji (np  kiedy badanie jest prowadzone dla sklepu internetowego zadanie mogłoby polegać na opisie procesu kupna spodni).

Wywiady pogłębione

Badanie to polega na przeprowadzeniu wywiadu z osobą, która może być potencjalnym użytkownikiem projektowanej strony. Musimy mieć przygotowana listę pytań, które chcemy zadać, jednak warto też być otwartym na pogłębienie jakiegoś wątku w trakcie rozmowy. Należy dopytywać o szczegóły ale w taki sposób aby nie sugerować odpowiedzi pytaniem. Ważne jest aby zapewnić swobodną atmosferę, aby osoba przepytywana powiedziała nam faktycznie wszystko co uważa za niezbędne w jakimś temacie.

Nagrania sesji

Badanie to nie wymaga bezpośredniego kontaktu z badanymi. Istnieją programy do nagrywania sesji, podczas których możemy przyglądać się jak użytkownicy naszej strony się po niej poruszają. Dzięki analizie takich nagrań oraz wygenerowaniu np. heat mapy możemy zlokalizować miejsce czy funkcję, z którą użytkownicy mają problem. 

Eyetracking

Metoda ta polega na śledzeniu ruchów oczu i zestawieniu ich z obrazem widzianym przez badanego. Dzięki temu możemy zobaczyć co zwraca uwagę użytkowników, często są to rzeczy, których osoby badane nawet świadomie nie rejestrują, jednak mogą one wpływać później na konwersję. Badanie przy wykorzystaniu eyetrackera pokazuje nam również czy użytkownik jest w stanie szybko i bezproblemowo przeszukać stronę czy też błądzi po niej wzrokiem w poszukiwaniu potrzebnych informacji.

Podsumowanie

Istnieje wiele badań wykorzystywanych do badań użyteczności stron czy aplikacji. Część z nich może zostać przeprowadzona już na gotowym produkcie jak analiza sesji czy testy A/B, część jest przeprowadzana na etapie projektowania a jeszcze inne na etapie tworzenia i testowania prototypu. Warto zaznaczyć, że badania wzajemnie się uzupełniają, dlatego można je łączyć aby zobaczyć pełny obraz działań użytkowników. Warto łączyć badania ilościowe z jakościowymi aby mieć zarówno wiedzę opartą na jakiejś reprezentatywnej grupie odbiorców ale także pogłębione doświadczenia pojedynczych użytkowników.