IT administrator

Malware, czyli rodzaje złośliwego oprogramowania i sposoby jego usunięcia

Malware, czyli złośliwe oprogramowanie, to rodzaj oprogramowania stworzonego w celu wyrządzenia szkody w systemie komputerowym. Istnieje wiele różnych rodzajów malware, w tym wirusy, trojany, robaki, adware, spyware i ransomeware. Każdy z nich działa na innej zasadzie i może powodować różnego rodzaju problemy, od utraty danych po blokowanie dostępu do komputera.

10 kwi 2022

Jakkolwiek malware (skompresowana forma wyrażenia: „malicious software”), to szkodliwe oprogramowanie infekujące urządzenia, a mające na celu przejęcie nad nim kontroli tudzież pozyskanie danych jego użytkownika. Tak istnieje szereg wariantów ów złośliwych programów, które w zależności od własnej specyfiki, po dostaniu się do systemu używanego sprzętu, mogą zachowywać się odmiennie, np. odpowiadając za wolniejsze działanie platformy, blokując dostęp do zasobów lub wyświetlając reklamy.

 

Malware – rodzaje złośliwego oprogramowania i skutki jego występowania w systemie

Obecnie rozróżnia się kilka odmian niechcianego oprogramowania oraz stopni szkodliwości powodowanego przez nie zagrożenia.
 

W danym ujęciu malware dzieli się na:

  • wirusy – programy i kody zajmujące zasoby komputera oraz eksploatujące istniejące w nim oprogramowanie;
  • robaki – funkcjonują analogicznie do ww., acz celem zamanifestowania się w systemie nie potrzebują: „przypinać się” do żadnego z programów;
  • konie trojańskie (trojany) – podszywają się pod inne oprogramowanie i mogą posłużyć jako środek do wyłudzenia danych;
  • ransomware – szyfrują lub blokują dostęp do zawartości celem uzyskania płatności w ramach tzw. okupu;
  • spyware – oprogramowanie szpiegujące, zbierające dane o użytkowniku;
  • adware – odpowiada za wyświetlanie niepożądanych reklam;
  • browser hijackers – dodaje swoje rozszerzenia do przeglądarek, np. pasek narzędzi lub podmienia stronę startową;
  • keyloggery – odczytują i rejestrują naciśnięte na klawiaturze przyciski;
  • rootkit – zakamuflowana aplikacja dająca możliwość administrowania całym systemem, pozwalająca na przejęcie danych;
  • rogue anti-spyware – symuluje software chroniący przed oprogramowaniem szpiegującym oraz próbuje wymusić za niego płatność;
  • cryptojacking – nowy typ malware przejmujący dostęp do komputera celem wydobywania kryptowalut.
Złośliwe oprogramowanie malware

Sposoby infekcji urządzenia przez malware

Może infekować urządzenia na wiele sposobów, a najczęściej wykorzystuje luki w oprogramowaniu lub błędy w konfiguracji systemu. Jednym z najpopularniejszych sposobów jest pobieranie i instalowanie podejrzanych plików z internetu, takich jak pirackie wersje oprogramowania, nieznane aplikacje lub narzędzia zainfekowane malwarem. Innym sposobem jest otwieranie podejrzanych załączników e-mail lub klikanie w linki przesyłane przez nieznane osoby. Może również infekować urządzenia za pomocą exploitów, czyli wykorzystywania słabości w systemach lub aplikacjach, aby uzyskać nieautoryzowany dostęp do urządzenia. Innymi sposobami są również ataki phishingowe, które polegają na podszywaniu się pod wiarygodne źródła i próbie wyłudzenia poufnych informacji od użytkownika, a także wykorzystywanie sieci botnetów do rozsyłania spamu lub przeprowadzania ataków DDoS.

 

Objawy zainfekowania systemu: Jak rozpoznać obecność malware na komputerze?

  • Spowolnione działanie systemu: Jeśli twój komputer nagle stał się znacznie wolniejszy, a operacje, takie jak uruchamianie programów czy przeglądanie stron internetowych, zajmują dużo więcej czasu niż zwykle, może to wskazywać na obecność malware.
  • Nieznane ikony, skróty i aplikacje: Jeśli zauważasz na pulpicie, w pasku zadań lub w menu Start ikony, skróty lub aplikacje, których nie zainstalowałeś lub których nie jesteś świadomy, istnieje możliwość, że zostały one zainstalowane przez malware.
  • Nieoczekiwane zmiany w przeglądarce internetowej: Jeżeli twoja przeglądarka została zmieniona bez twojej zgody, a strony startowe, domyślne wyszukiwarki czy dodatkowe paski narzędzi zostały zmienione, może to być efektem złośliwego oprogramowania.
  • Pojawienie się niechcianych reklam: Jeśli widzisz, że podczas przeglądania stron internetowych pojawiają się irytujące i niechciane reklamy, w tym przypadku może być obecne adware lub innego rodzaju malware.
  • Brak dostępu do plików i folderów: Jeśli nagle nie możesz uzyskać dostępu do pewnych plików lub folderów na komputerze, a otrzymujesz komunikaty o braku uprawnień, może to być spowodowane działaniem ransomware.
  • Nieznane procesy w menedżerze zadań: Jeśli zauważasz, że w menedżerze zadań widnieją nieznane procesy, które zużywają dużą ilość zasobów systemowych, może to wskazywać na obecność malware.

 

Warto pamiętać, że powyższe objawy mogą również wynikać z innych czynników. Jeśli masz podejrzenia, że twój system jest zainfekowany, zaleca się przeprowadzenie skanu antywirusowego za pomocą renomowanego programu antywirusowego oraz skonsultowanie się z profesjonalistą ds. bezpieczeństwa komputerowego. Regularne aktualizacje oprogramowania, skanowanie systemu i zachowanie ostrożności podczas pobierania i otwierania plików są kluczowe dla utrzymania bezpieczeństwa systemu i ochrony przed malware.

 

Malware, spyware, adware – jak usunąć najpopularniejsze infekcje?

Aby zabezpieczyć zasoby sprzętu przed zagrożeniem z zewnątrz należy mieć na uwadze, że posiadanie programu antywirusowego to konieczność. Gdyż jedynie okresowe skanowanie systemu za pomocą narzędzi dostępnych online nie jest wystarczające. 
Ponadto ww. oprogramowanie po znalezieniu infekcji typu malware wyeksportuje ją z przestrzeni dyskowej, chroniąc pliki i zawartość komputera.

W innym wypadku, gdy zagrożenie okaże się zbyt znaczące, można skorzystać z pomocy wyspecjalizowanej jednostki lub przywrócić system, zabezpieczając się na kolejną taką ewentualność. W danym ujęciu poprzez zachowanie odpowiedniej higieny przy poruszaniu się po Internecie. A w tym unikaniu: niezaufanych źródeł załączników, klikania w podejrzane linki oraz reklamy czy pobierania na dysk niezweryfikowanych zasobów.

 

Jak chronić się przed atakiem malware?

Aby chronić się przed atakiem, warto stosować kilka podstawowych zasad bezpieczeństwa. Należy korzystać tylko z legalnego i aktualnego oprogramowania, unikać pobierania podejrzanych plików i aplikacji z nieznanych źródeł. Warto zainstalować i regularnie aktualizować oprogramowanie antywirusowe oraz programy antyspyware, które pomogą wykryć i usunąć zagrożenia. Ważne jest również regularne wykonywanie kopii zapasowych danych, aby w przypadku ataku malware można było szybko odzyskać utracone pliki. Ponadto, warto uważać na podejrzane e-maile, linki i załączniki oraz nie udostępniać poufnych informacji osobom lub źródłom, których nie znamy. Wreszcie, trzeba zachować ostrożność podczas korzystania z publicznych sieci Wi-Fi i unikać podłączania do nich urządzeń zawierających poufne dane. Przestrzeganie tych zasad pomoże zwiększyć bezpieczeństwo urządzenia i uniknąć infekcji malware.

 

Narzędzia i programy antymalware

Narzędzia i programy antymalware są niezwykle istotne w walce z malware, zapewniając skuteczne rozwiązania do wykrywania i usuwania złośliwego oprogramowania. Istnieje wiele renomowanych programów antywirusowych, takich jak Norton, McAfee, Avast, Kaspersky i Bitdefender, które oferują kompleksową ochronę przed różnymi rodzajami malware. Te programy skanują systemy w poszukiwaniu potencjalnych zagrożeń, wykorzystując różnorodne metody, takie jak skanowanie heurystyczne, analiza behawioralna i bazy danych sygnatur. W przypadku wykrycia złośliwego oprogramowania, programy antymalware oferują opcję usuwania lub kwarantanny zainfekowanych plików. Ponadto, niektóre narzędzia antymalware oferują funkcje monitorowania w czasie rzeczywistym, które chronią systemy przed infekcjami na bieżąco. Warto również regularnie aktualizować programy antywirusowe, aby zapewnić ochronę przed najnowszymi zagrożeniami. Dodatkowo istnieją również specjalistyczne narzędzia, takie jak AdwCleaner czy Malwarebytes, które są skoncentrowane na wykrywaniu i usuwaniu konkretnych rodzajów malware, takich jak adware, spyware czy rootkity. Wybór odpowiedniego narzędzia antymalware zależy od indywidualnych preferencji i potrzeb.

FAQ

Najczęstsze pytania

  • Malware (skompresowana forma wyrażenia „malicious software") to szkodliwe oprogramowanie infekujące urządzenia, mające na celu przejęcie nad nimi kontroli lub pozyskanie danych użytkownika. Istnieje szereg wariantów złośliwych programów, które w zależności od specyfiki mogą zachowywać się odmiennie — odpowiadać za wolniejsze działanie systemu, blokować dostęp do zasobów lub wyświetlać reklamy.
  • Wyróżnia się m.in.: wirusy — zajmujące zasoby komputera i eksploatujące oprogramowanie, robaki — działające podobnie, ale niepotrzebujące „przypinać się" do programów, trojany — podszywające się pod inne oprogramowanie, ransomware — szyfrujące dane dla okupu, spyware — oprogramowanie szpiegujące, adware — wyświetlające niepożądane reklamy, keyloggery — rejestrujące naciśnięte klawisze, rootkity — zakamuflowane aplikacje dające kontrolę nad systemem, oraz cryptojacking — przejmujący komputer do wydobywania kryptowalut.
  • Najczęściej wykorzystuje luki w oprogramowaniu lub błędy w konfiguracji systemu. Popularne drogi to pobieranie podejrzanych plików z internetu (pirackie oprogramowanie, nieznane aplikacje), otwieranie podejrzanych załączników e-mail lub klikanie w linki od nieznanych osób. Malware może też wykorzystywać exploity — słabości w systemach lub aplikacjach — a także ataki phishingowe podszywające się pod wiarygodne źródła oraz sieci botnetów do rozsyłania spamu czy ataków DDoS.
  • Objawy to m.in. spowolnione działanie systemu, nieznane ikony, skróty i aplikacje, których nie instalowaliśmy, nieoczekiwane zmiany w przeglądarce (strona startowa, wyszukiwarka, paski narzędzi), pojawienie się niechcianych reklam, brak dostępu do plików i folderów (możliwe działanie ransomware) oraz nieznane procesy w menedżerze zadań zużywające dużo zasobów. Przy podejrzeniach zaleca się skan renomowanym programem antywirusowym.
  • Posiadanie programu antywirusowego to konieczność — jedynie okresowe skanowanie narzędziami online nie jest wystarczające. Oprogramowanie antywirusowe po znalezieniu infekcji wyeksportuje ją z przestrzeni dyskowej, chroniąc pliki i zawartość komputera. Kluczowe dla bezpieczeństwa są też regularne aktualizacje oprogramowania, skanowanie systemu oraz zachowanie ostrożności podczas pobierania i otwierania plików.

Blog

Powiązane artykuły

Czytaj więcej
IT administrator

Bezpieczeństwo w aplikacjach mobilnych: Praktyczne wskazówki

Czy twoja aplikacja mobilna jest wystarczająco zabezpieczona? W erze cyfrowej, gdzie cyberprzestępczość jest coraz bardziej zaawansowana, bezpieczeństwo aplikacji mobilnych staje się priorytetem. Podzielę się praktycznymi poradami, które pomogą Ci chronić Twoje aplikacje przed potencjalnymi zagrożeniami.

Tomasz Kozon
02 cze 2024
IT administrator

Fail2ban, platforma do zapobiegania włamaniom.

Fail2ban to narzędzie służące do ochrony serwerów przed włamaniami. Działa na zasadzie automatycznego blokowania adresów IP, z których następują nieudane próby logowania. Jest to skuteczna metoda ochrony przed automatycznymi skryptami, które próbują uzyskać dostęp do serwera poprzez próby logowania na różne konta z różnych adresów IP.

Tomasz Kozon
31 lip 2022
IT administrator

Trivy - Główne funkcje i praktyczne zastosowania

Trivy to otwartoźródłowy skaner bezpieczeństwa, który pomaga w identyfikacji podatności w projektach opartych na kodzie źródłowym. Zapewnia szybkość, skuteczność i elastyczność potrzebne do prowadzenia skutecznej analizy bezpieczeństwa. To przewodnik ma na celu przybliżenie głównych funkcji i praktycznych zastosowań Trivy, a także osiągnięcie surowego zrozumienia, jak nim skutecznie zarządzać.

Tomasz Kozon
18 maj 2024
IT administrator

Claude Mythos: nowy poziom możliwości AI od Anthropic

Anthropic zaprezentowało model Claude Mythos Preview, który wyznacza zupełnie nowy kierunek rozwoju sztucznej inteligencji. Nie jest to kolejna iteracja znanych rozwiązań, lecz system o możliwościach wykraczających poza dotychczasowe standardy, szczególnie w obszarze analizy oprogramowania i cyberbezpieczeństwa. Jego zdolność do autonomicznego wykrywania podatności typu zero-day sprawiła, że firma zdecydowała się na wyjątkowo ograniczoną dystrybucję w ramach Project Glasswing.

Tomasz Kozon
14 kwi 2026
IT administrator

Technologia w aparthotelach - jakie systemy wspierają zarządzanie?

Aparthotele łączą standard hotelu z elastycznością najmu, dlatego ich codzienne zarządzanie wygląda inaczej niż w tradycyjnych obiektach. Goście oczekują szybkiej, bezobsługowej obsługi - od rezerwacji i płatności po self check-in i dostęp do apartamentu - a operatorzy muszą jednocześnie kontrolować sprzątanie, serwis i dostępność w wielu kanałach sprzedaży. Bez dobrze dobranych systemów rośnie liczba ręcznych działań, błędów i kosztów, co szczególnie boli przy skalowaniu.

Tomasz Kozon
03 mar 2026
IT administrator

Jak działa Hotel Management Software? Funkcje, które naprawdę się liczą

Nowoczesne hotele coraz częściej opierają swoją codzienną działalność na technologii, która usprawnia pracę i podnosi jakość obsługi gości. Hotel Management Software to jedno z kluczowych narzędzi, bez którego trudno dziś skutecznie zarządzać obiektem noclegowym. System ten integruje najważniejsze procesy hotelowe w jednym miejscu, zapewniając pełną kontrolę nad rezerwacjami, sprzedażą i obsługą gości.

Tomasz Kozon
23 lut 2026